ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘ. 523 /2015

ΤΟΥ ΜΟΝΟΜΕΛΟΥΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ

 

Με την υπ’ αριθ. 523/2015 απόφασή του, το Μονομελές Πρωτοδικείο Λάρισας έκανε δεκτή αγωγή εν διαστάσει συζύγου με την οποία η τελευταία ζήτησε την χρηματική της ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, την οποία υπέστη από τη γνωστοποίηση προσωπικών της δεδομένων, ήτοι ηλεκτρονικών της μηνυμάτων (emails), τα οποία ήταν μυστικά και αφορούσαν σχέση του στενά ιδιωτικού της βίου και τα οποία ο εναγόμενος – εν διαστάσει σύζυγος της προσήγαγε σε δίκη ασφαλιστικών μέτρων με αντικείμενο την ανάθεση της επιμέλειας και τη διατροφή των ανηλίκων τέκνων τους με σκοπό να βλάψει την τιμή και την υπόληψή της.

Το Δικαστήριο για την έκδοση της απόφασης του έλαβε υπόψη τις κάτωθι διατάξεις : Το άρθρο 19 § 1 εδ. α΄ του Συντάγματος ορίζει ότι «το απόρρητο των επιστολών και της ελεύθερης ανταπόκρισης ή επικοινωνίας με οποιονδήποτε άλλο τρόπο είναι απόλυτα απαραβίαστο». Σχετική είναι και η διάταξη της ΕΣΔΑ 8 § 1, η οποία προβλέπει ότι «παν πρόσωπο δικαιούται εις τον σεβασμόν […] της αλληλογραφίας του». Περαιτέρω, για την προστασία του ατόμου από την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα θεσπίστηκε ο ν. 2472/1997, ενώ ειδικά για την εν λόγω προστασία στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών υφίσταται ο ν. 3471/2006, ο οποίος διεκδικεί την αποκλειστικότητα της ρύθμισης ζητημάτων σχετικά με την παροχή υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών. Σύμφωνα με το άρθρο 14 § 1 εδ. α΄ του νόμου αυτού «φυσικό ή νομικό πρόσωπο που, κατά παράβαση του νόμου αυτού, προκαλεί περιουσιακή βλάβη υποχρεούται σε πλήρη αποζημίωση».

Με τη συγκεκριμένη ρύθμιση καθιερώνεται ειδικός νόμιμος λόγος ευθύνης, ο οποίος προϋποθέτει: α) ως δράστη φυσικό ή νομικό πρόσωπο, β) παρανομία, δηλαδή πράξη ή παράλειψη που παραβιάζει μία ή περισσότερες από τις διατάξεις του ν. 3471/2006 για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στο τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών, γ) πρόκληση περιουσιακής βλάβης στον χρήστη ή συνδρομητή υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών, δ) αιτιώδη σύνδεσμο μεταξύ της παρανομίας και της πρόκλησης της περιουσιακής βλάβης. Στο εδάφιο β΄ του άρθρου 14 § 1 γίνεται αναφορά σε χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, ενώ στην § 2 του ίδιου άρθρου ορίζεται με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο ότι η χρηματική αυτή ικανοποίηση ρυθμίζεται από την ΑΚ 932, διάταξη όμως που εντάσσεται στο ευρύτερο σύστημα κανόνων δικαίου περί αδικοπραξίας, όπου η σχετική ευθύνη διαγράφεται ως υποκειμενική.

Όσον αφορά στην αποζημίωση για περιουσιακή βλάβη, καθιερώνεται γνήσια αντικειμενική ευθύνη (από αδικοπραξία), οπότε ο δράστης δεν απαλλάσσεται αν αποδείξει ότι δεν συνέτρεχε στο πρόσωπό του οποιοσδήποτε βαθμός υπαιτιότητας. Όσον αφορά όμως στη χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, η οποία μάλιστα κατά το άρθρο 14§ 2 εδ. β΄ επιδικάζεται ανεξάρτητα από την αιτούμενη αποζημίωση για περιουσιακή βλάβη, εφαρμόζεται η ΑΚ 932, πράγμα που σημαίνει ότι όχι μόνο προϋποτίθεται υπαιτιότητα στο πρόσωπο του δράστη αλλά και ότι την προϋπόθεση αυτή οφείλει να αποδείξει αυτός που την επικαλείται, δηλαδή ο παθών χρήστης των υπηρεσιών ηλεκτρονικής επικοινωνίας.

Στην προκειμένη περίπτωση η ενάγουσα απέδειξε ότι η χρήση από τον εν διαστάσει σύζυγό της  μηνυμάτων της ηλεκτρονικής της αλληλογραφίας (e-mail), τα οποία είχαν ανταλλαγεί μεταξύ αυτής και του Π********* Α*************, με περιεχόμενο που αποδείκνυαν ερωτική μεταξύ τους σχέση, υποκλάπηκαν από τον εναγόμενο λίγες μέρες πριν την οριστική διακοπή της έγγαμης συμβίωσης τους αλλά και 3 μήνες μετά την διακοπή. Το γεγονός αυτό που αποδεδειγμένα αποτελεί άδικη πράξη και προσκρούει στις ανωτέρω απαγορευτικές διατάξεις, δεν αίρεται από κανένα λόγο, καθώς αποδείχθηκε ότι ήταν προσωπικός λογαριασμός της ενάγουσας, τον οποίο μάλιστα χρησιμοποιούσε για μεγάλη χρονική διάρκεια μόνο η ίδια και ο εναγόμενος δεν ήταν ποτέ χρήστης του λογαριασμού ή έστω συνδικαιούχος. Αποδείχθηκε μάλιστα, ότι ο λογαριασμός αυτός παραβιάστηκε ακριβώς για τη συζήτηση των μεταξύ των διαδίκων αντίθετων αιτήσεων, καθώς τα email αυτά δεν αναφέρονταν στις προγενέστερες κατατεθειμένες αιτήσεις ασφαλιστικών μέτρων του εναγόμενου. Το Δικαστήριο δηλαδή κατέληξε ότι ο ενάγων με τη χρήση αυτή δεν προάσπισε κατά τρόπο λυσιτελή κάποιο δικό του δικαίωμα έβλαψε κατά τρόπο δυσανάλογο την προσωπικότητα της ενάγουσας όχι μόνο γιατί αποκαλύφθηκε με τον τρόπο αυτό ο ερωτικός δεσμός που είχε με τον προϊστάμενο της υπηρεσίας της που επιθυμούσε να κρατήσει μυστικό, αλλά κυρίως γιατί δημοσιοποιήθηκαν εντελώς προσωπικοί και εμπιστευτικοί διάλογοι που άπτονται του πυρήνα του ιδιωτικού της βίου και οι οποίοι από τη φύση τους ήταν πρόσφοροι να προκαλέσουν (και όντως προκάλεσαν) σχόλια και κρίσεις για τον πολύ προσωπικό της βίο τόσο στο επαγγελματικό όσο και στο ευρύτερο κοινωνικό της περιβάλλον.

Eνόψει των ανωτέρω το Δικαστήριο επιδίκασε στην ενάγουσα το ποσό των 10.000 ευρώ για αποκατάσταση της ηθικής της βλάβης.

Η απόφαση αυτή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λάρισας συμβάλλει στην οριοθέτηση της εφαρμογής του άρθρου 19Σ που προστατεύει το απόρρητο της επικοινωνίας, η οποία πρέπει να παρατηρήσουμε ότι επεκτείνεται σε όλους τους μερικότερους χώρους της καθημερινής ζωής : στον οικογενειακό χώρο, στον εργασιακό χώρο, στο χώρο των φυλακών κ.τ.λ., σε σχέση με την τέλεση άδικων πράξεων κατ’ άρθρο 932 ΑΚ.

 

ΟΛΓΑ ΣΑΒΒΙΔΟΥ

ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ