ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜ. 153/2016 ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΜΟΝΟΜΕΛΟΥΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ

Το όλο σκεπτικό της απόφασης επικεντρώθηκε κυρίως επί του νομικού ζητήματος της συνταγματικώς προβλεπόμενης νομοθετικής εξουσιοδότησης του άρθρου 43 παρ. 2 του Συντάγματος. Συγκεκριμένα, το Μονομελές Διοικητικό Πρωτοδικείο Λάρισας έκρινε ότι η υπ’ αριθμόν 27397/122/19.8.2013 Υπουργική Απόφαση (απόφαση του Υπουργού και του Υφυπουργού Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλειας και Πρόνοιας), η οποία εκδόθηκε δυνάμει του άρθρου 24 του ν. 3996/2011 περί «Αναμόρφωσης του Σώματος Επιθεωρητών Εργασίας, ρυθμίσεων θεμάτων Κοινωνικής Ασφάλισης και άλλες διατάξεις», βρίσκεται εκτός εξουσιοδότησης και ως εκ τούτου είναι ανίσχυρη και μη εφαρμοστέα, έτσι ώστε να κρίνεται παράνομη η επιβολή προστίμου, βάσει αυτής, από την Διοίκηση.

Το δικαστήριο εφαρμόζοντας πιστά το άρθρο 43 παρ.2 του Συντάγματος περί εκδόσεως κανονιστικών πράξεων της διοίκησης καθώς και το άρθρο 24 του ν. 3996/2011 περί «Αναμόρφωσης του Σώματος Επιθεωρητών Εργασίας, ρυθμίσεως θεμάτων Κοινωνικής Ασφάλισης και άλλες διατάξεις» έλαβε απόλυτα υπόψιν του την εξής βασική διάκριση που κάνει ο νόμος , γύρω από την οποία και εστίασε το σκεπτικό του:

Σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 24 του νόμου 3996/2011«Στον εργοδότη που παραβαίνει τις διατάξεις επιβάλλεται ύστερα από προηγούμενη πρόσκληση για παροχή εξηγήσεων α)πρόστιμο για κάθε μία παράβαση από 300 ευρώ μέχρι 50.000 ευρώ με αιτιολογημένη πράξη του είτε του αρμόδιου Προϊσταμένου Τμήματος Επιθεώρησης κατόπιν σχετικής εισήγησης του αντίστοιχου Προϊσταμένου Τμήματος Επιθεώρησης είτε Ειδικού Επιθεωρητή Εργασίας..»

-Σύμφωνα με την παράγραφο 4 του άρθρου 24 του νόμου 3996/2011

«Προκειμένου περί των κάτωθι ευθέως αποδεικνυόμενων παραβιάσεων της νομοθεσίας επιβάλλεται κατά περίπτωση διοικητική κύρωση της παρ. 1 περ. Α΄ ή/και της παρ. 3 του άρθρου 26, μόλις αυτές διαπιστωθούν κατά δέσμια αρμοδιότητα του Επιθεωρητή Εργασίας που διενήργησε τον έλεγχο : α. στις περιπτώσεις της παρ.3 του άρθρου 26 και β. στις εξής περιπτώσεις: αα. Μη ανάρτηση πίνακα προσωπικού και προγράμματος ωρών εργασίας ……..Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης καθορίζεται κάθε θέμα σχετικό με την εφαρμογή της παρούσας παραγράφου, η συμπλήρωση των παραβάσεων όσο και η εισαγωγή εξαιρέσεων από αυτήν.»

-Σύμφωνα με την παράγραφο 5 του άρθρου 24 του νόμου 3996/20011

«Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης κατηγοριοποιούνται οι παραβάσεις, καθορίζεται και ανακαθορίζεται το ύψος του προστίμου σε περίπτωση παραβίασης της εργατικής νομοθεσίας , καθώς και το ύψος του προστίμου του εδαφίου γ ‘ της παρ. 9 του άρθρου 3 και προσδιορίζονται συγκεκριμένα ποσά ανά παράβαση της περίπτωσης Β΄της παραγράφου 4.»

Βάσει των ανωτέρω διατάξεων το Μονομελές Διοικητικό Πρωτοδικείο Λάρισας κατέληξε στα εξής πορίσματα:

1) Δεν υπάρχει ειδική σχετική πρόβλεψη στον εξουσιοδοτικό νόμο (3996/2011)που να παρέχει εξουσιοδότηση στον Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης  για θέσπιση συστήματος αντικειμενικής επιβολής προστίμου – κατ’ απόκλιση της παρ.1 του άρθρου 24 που προβλέπει την προηγούμενη ακρόαση του διοικουμένου-στην περίπτωση της παράβασης της μη αναγραφής εργαζομένου στον πίνακα προσωπικού.

Πράγματι, μέσα από μία προσεκτική ανάγνωση των διατάξεων, προκύπτει η έλλειψη εξουσιοδότησης για τη θέσπιση συστήματος επιβολής προστίμου στην περίπτωση της ανωτέρω παράβασης κατ’ απόλυτα αντικειμενικό τρόπο και δίχως την δυνατότητα προηγούμενης παροχής εξηγήσεων, η οποία καθιερώνεται στον γενικό κανόνα της επιβολής προστίμου του άρθρου 24 παρ. 1 του ν 3996/2011.

2)Η παράβαση «της μη αναγραφής εργαζομένου σε πίνακα προσωπικού» είναι διαφορετική παράβαση από εκείνη «της μη ανάρτησης πίνακα προσωπικού και προγραμμάτων ωρών εργασίας», η οποία εμπίπτει στις ευθέως αποδεικνυόμενες παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας του άρθρου 24 παρ. 4 και για την οποία προβλέπεται παροχή εξουσιοδότησης στον Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης να προσδιορίσει με απόφαση του συγκεκριμένα ποσά προστίμου δυνάμει του άρθρου 24 παρ.5.

Για αυτόν ακριβώς τον λόγο δεν μπορεί να θεωρηθεί η παρ. 5 του άρθρου 24 ειδική πρόβλεψη χορήγησης εξουσιοδότησης στον Υπ. Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης για έκδοση απόφασης επιβολή προστίμου στην περίπτωση της μη αναγραφής εργαζομένου στον πίνακα προσωπικού, γιατί η εν λόγω παράβαση δεν εμπίπτει κατά την κρίση του δικαστηρίου στις ευθέως αποδεικνυόμενες παραβάσεις της παρ. 4 του άρθρου 24.

3) Οι προαναφερόμενες εξουσιοδοτήσεις, ακόμη και αν θεωρούνταν ότι έχουν το συγκεκριμένο περιεχόμενο αντίκεινται στο άρθρο 43 παρ. 2 του Συντάγματος λόγω του γενικού και αόριστου χαρακτήρα τους. Η διάταξη του άρθρου 43 παρ. 2 του Συντάγματος ρητά αναφέρει ότι επιτρέπεται η έκδοση κανονιστικών διαταγμάτων βάση ειδικής εξουσιοδότησης νόμου και εντός των ορίων αυτής. Η νομοθετική εξουσιοδότηση πρέπει να είναι ειδική και ορισμένη, δηλαδή να προβαίνει σε συγκεκριμένο προσδιορισμό του αντικειμένου της και να καθορίζει τα όρια της προς αυτό.

Η εν λόγω εξουσιοδοτική διάταξη του άρθρου 24 του ν. 3996/2011δεν περιλαμβάνει αφενός έστω και σε γενικό αλλά σε ορισμένο πλαίσιο τα κριτήρια εκείνα που θα έπρεπε να λάβει υπόψη ο κανονιστικός νομοθέτης και δη ο Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης σχετικά με τον προσδιορισμό του ύψους του αντικειμενικώς επιβαλλόμενου προστίμου (αόριστη) και αφετέρου τις παραβάσεις(γενική)τις οποίες αυτό αφορά.

Δυνάμει όλων των παραπάνω προκύπτει ότι η διάταξη του άρθρου 1 της 27397/122/2013 απόφασης του Υπουργού και Υφυπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης  βρίσκεται εκτός νομοθετικής εξουσιοδότησης , είναι ανίσχυρη, μη εφαρμοστέα και ως εκ τούτου παράνομη η επιβολή του προστίμου για μη αναγραφή εργαζομένου στον ισχύοντα πίνακα προσωπικού.

ΕΛΕΝΗ ΤΣΑΡΔΑΚΗ

ΑΣΚ. ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ