Ενώ η κυβέρνηση μελετά την επιβολή της τρίτης κατά σειρά έκτακτης εισφοράς στα φυσικά πρόσωπα με εισόδημα άνω των 75.000 ευρώ, το Συμβούλιο της Επικρατείας με την πρόσφατη υπ’ αριθμ. 693/2011 απόφασή του, έκρινε ως αντισυνταγματική την έκτακτη εισφορά που επιβλήθηκε στα φυσικά πρόσωπα βάσει του άρθρου 18 του ν. 3758/2009 και, λόγω της σπουδαιότητας του εν λόγω θέματος, το παρέπεμψε για οριστική κρίση στην Ολομέλειά του.
Ειδικότερα, είναι γνωστό ότι με το άρθρο 18 του Ν. 3758/2009 επιβλήθηκε έκτακτη εφάπαξ εισφορά στα φυσικά πρόσωπα με συνολικό καθαρό εισόδημα, πραγματικό ή τεκμαρτό, του οικονομικού έτους 2008 (εισοδήματα ημερολογιακού έτους 2007) εφόσον αυτό είναι εξήντα χιλιάδες ευρώ (60.000 €) και άνω. Το Β΄ Τμήμα του ΣτΕ έκρινε αντισυνταγματική τη συγκεκριμένη διάταξη ως αντίθετη στο άρθρο στο άρθρο 78 του Συντάγματος που ορίζει στην παράγραφο 2 ότι “φόρος ή άλλο οποιοδήποτε οικονομικό βάρος δεν μπορεί να επιβληθεί με νόμο αναδρομικής ισχύος που εκτείνεται πέρα από το οικονομικό έτος το προηγούμενο εκείνου κατά το οποίο επιβλήθηκε”. Στην προκειμένη περίπτωση, δηλαδή, το ΣτΕ έκρινε ως αντισυνταγματικό το άρθρο 18 του ν. 3758/2009 που δημοσιεύτηκε κατά τη διάρκεια του ημερολογιακού έτους 2009 και με το οποίο υπάγονται κατά παράβαση της διάταξης του άρθρου 78 παρ. 2 του Συντάγματος, σε έκτακτη εισφορά εισοδήματα που έχουν προκύψει πριν από το ημερολογιακό έτος το αμέσως προηγούμενο της δημοσιεύσεως του, δηλαδή εισοδήματα που έχουν προκύψει κατά το ημερολογιακό έτος 2007 (οικονομικό έτος 2008).

Το ΣτΕ με την ανωτέρω απόφασή του έκρινε ότι στο σύνταγμα και ειδικότερα στο άρθρο 72, αφ’ ενός μεν ορίζονται περιοριστικά τα στοιχεία που μπορούν ν’ αποτελέσουν αντικείμενο φορολογικής επιβάρυνσης (εισόδημα, περιουσία, δαπάνες ή συναλλαγές), αφ’ ετέρου δε απαγορεύεται απολύτως η αναδρομική φορολόγησή τους πέραν του «οικονομικού έτους» του προηγουμένου της επιβολής του φόρου. Μάλιστα, από την απαγόρευση αυτή δεν χωρούν εξαιρέσεις ούτε κατ’ επίκληση εξαιρετικών περιστάσεων.

Τέλος, πρέπει να επισημανθεί ότι το ΣτΕ με πάγια νομολογία του μέχρι σήμερα έχει κρίνει ότι, όποτε τίθεται θέμα επιβολής έκτακτης εισφοράς, το εισόδημα, επί του οποίου αυτή υπολογίζεται, δεν αποτελεί αυτό καθεαυτό το φορολογητέο αντικείμενο της, αλλά συνιστά μόνο το κριτήριο, βάσει του οποίου θεωρείται, κατά την αντίληψη του νομοθέτη, ότι υπάρχει σχετική φοροδοτική ικανότητα των υποκειμένων στην εισφορά προσώπων, καθώς και τη βάση υπολογισμού της, έτσι ώστε να μην τίθεται θέμα αντιθέσεως της προς την παραπάνω συνταγματική διάταξη.

Η ανωτέρω πρόσφατη απόφαση του Β΄ Τμήματος του ΣτΕ έχει εξαιρετικό νομικό ενδιαφέρον. Αναμένεται με ίδιο εξαιρετικό ενδιαφέρον η απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ για το θέμα.

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ. ΓΚΟΛΕΜΗΣ
ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ ΠΑΡ’ ΑΡΕΙΩ ΠΑΓΩ